Szkoła z klasą  |  Organizatorzy  |  Nauczyciel z klasą  |  Akademia  |  Znajdź szkołę  |  Projekty!  |  Logowanie  |  Gazetki  |  Procent!  |

Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Młodojewie




Zadanie 1

Szef zespołu zadaniowego: Beata Górska - nauczyciel języka polskiego
Członkowie zespołu zadaniowego: Wiesława Walerczyk - nauczyciel matematyki, Anna Boderek - nauczyciel przyrody, Ilona Andrzejewska - matka ucznia klasy VI


ZASADA 1 Szkoła dobrze uczy każdego ucznia

Wyjaśnia, zaciekawia, dba, aby wszyscy uczniowie osiągali coraz lepsze wyniki, rozwijali aspiracje życiowe.


Wyjaśnia, zaciekawia, dba, aby wszyscy uczniowie osiągali coraz lepsze wyniki, rozwijali aspiracje życiowe.

Zadanie 1 D: Lepiej przygotować do egzaminów

1. Kto pracował nad zadaniem?
1. Zespół zadaniowy: Beata Górska (szef zespołu) - nauczycielka języka polskiego i wychowawca kl. VI, Anna Boderek - nauczycielka przyrody i historii, Wiesława Walerczyk - nauczycielka matematyki. Sprawozdanie opracowała Beata Górska.

2. Jakie umiejętności uznaliśmy za szczególnie istotne w przygotowaniu uczniów do egzaminu? Jak je doskonaliliśmy?

2.1. Umiejętność pierwsza

2.1.1. Opis umiejętności i zasięg działań (jacy uczniowie, które klasy itp.)
Uczniowie klasy VI piszą sprawdzian wiadomości i umiejętności. Wszystkim zależy na tym, by wyniki, z jakimi uczniowie pójdą do gimnazjum, były jak najlepsze. Sprawdzian ten bada pięć umiejętności. Corocznie uczniowie klasy IV, V i VI piszą próbne sprawdziany. Na podstawie uzyskanych wyników można dostrzec, które z badanych umiejętności wypadają nieźle, a które trzeba doskonalić. Porównując wyniki testów z poprzednich lat, zauważyliśmy, że obecna klasa VI uzyskała zdecydowanie słabsze wyniki z zakresu pisania. Wyćwiczenie tej umiejętności uznaliśmy za priorytet. Wypowiedzi pisemne łączą w sobie wiele treści. Nie można napisać wypracowania, nie mając odpowiedniego zasobu wiedzy teoretycznej oraz ćwiczeń praktycznych. Pisanie dłuższych i krótszych form wypowiedzi to zadania pojawiające się na każdym sprawdzianie dla klasy VI. Umiejętność tę doskonali się w ciągu całego procesu edukacji - w klasach IV, V, VI. Proste formy wypowiedzi wprowadzane są już w młodszych klasach, później stopniowo się je utrwala oraz wzbogaca formę i różnorodność. Uczniowie klasy VI potrafią już pisać opowiadanie z dialogiem, list, streszczenie, charakterystykę, sprawozdanie oraz zaproszenie, zawiadomienie, ogłoszenie, przepis , instrukcję, podają argumenty, uzasadniają. Szczególny nacisk położony został na uczniów klasy najstarszej, gdyż chodziło nam o dobre przygotowanie do sprawdzianu. Z ankiet dotyczących zajęć języka polskiego (przeprowadzonych przez nauczyciela w klasach IV-VI) wynika, że spora grupa uczniów przyznaje się do trudności z pisaniem wypracowań. W klasie VI stanowią oni 65%. W związku z tym nie można przejść obojętnie obok tego głosu. W ramach przygotowań do sprawdzianu uczniowie wykonywali ćwiczenia na lekcjach języka polskiego, w domu - w formie zadań domowych oraz na zajęciach dodatkowych uzgodnionych z nimi i prowadzonych po zajęciach lekcyjnych.

2.1.2 Metody doskonalenia
Na zajęciach języka polskiego umiejętność pisania ćwiczy się od klasy IV. Na podstawie lektury lub szkolnego zdarzenia uczniowie poznają daną formę, wyodrębniają jej istotne elementy i budują pewien schemat. Często ma to formę planu, ułożonego wspólnie i stanowiącego podstawę do samodzielnego redagowania wypowiedzi. W dalszej kolejności uczeń, często w grupie z innymi, redaguje fragment wypracowania, z utworzonych części powstaje spójna całość. Po wspólnym tworzeniu, uczeń podejmuje próbę samodzielnego redagowania wypracowania. Praca taka zostaje sprawdzona, poprawiona i omówiona przez nauczyciela. Uczeń dowiaduje się wtedy, co zrobił dobrze, o czym zapomniał i jakie błędy popełnił. Najlepsze prace poznaje cała klasa i ustnie ocenia jej poprawność lub wskazuje ewentualne niedociągnięcia. Dopiero przy kolejnej samodzielnej próbie praca podlega ocenie cyfrowej według omówionych wcześniej kryteriów. Wtedy uczeń wie, co podlega ocenie i jakie wymagania należy spełnić na dany stopień. Wprowadzane w ten sposób formy wypowiedzi pozwalają dostrzec charakterystyczne cechy wypowiedzi i zrozumieć jej istotę. Szczególną opieką pod względem doskonalenia umiejętności pisania otoczeni są uczniowie klasy VI. Poza tematami ujętymi w planie dydaktycznym z języka polskiego, uczniowie wykonywali liczne zadania dodatkowe. Z takim przedsięwzięciem zostali powiadomieni rodzice na zebraniu. Rozwiązując przykładowe sprawdziany wiadomości i umiejętności, wyodrębniano zadania dotyczące różnych form wypowiedzi, a następnie dokładnie analizowano treść polecenia. W ten sposób uczniowie musieli zrozumieć, na czym zadanie polega i co należy uwzględnić w odpowiedzi pisemnej. Następnie w grupach lub indywidualnie przygotowywano taką odpowiedź. Po wykonaniu zadania znów następowała analiza i porównanie z wcześniejszymi ustaleniami, sprawdzenie zgodności z poleceniem. Niektóre zadania, zwłaszcza dłuższe formy, uczeń opracowywał w domu. Gotowe prace podlegały ocenie punktowej według kryteriów dołączonych do testów. Często też formułowano tematy zgodne z daną lekcją lub wydarzeniem szkolnym. Wtedy nauczyciel sam układał kryteria oceny i uczeń za swoją pracę też otrzymywał punkty. Niektóre formy wypowiedzi, głównie krótsze, oceniali uczniowie w ramach wzajemnej kontroli i na podstawie ustalonych kryteriów. W ten sposób sami musieli poznać kryteria, rozumieć polecenia i dostrzec dobre i słabe strony pracy kolegi. Zdobytą wiedzę wykorzystywali w redagowaniu własnej wypowiedzi.

2.1.3. W jaki sposób sprawdziliśmy, czy nasze działania są skuteczne?
Skuteczność prowadzonych działań oceniana jest na bieżąco. Każde zadanie pisemne pozwala stwierdzić, czy uczeń przyswaja sobie daną umiejętność, czy jeszcze ma braki. Nie jest oczywiście tak, że wszyscy uczniowie od razu zaczynają pisać poprawnie. Można jednak stwierdzić, że mozolna praca zarówno nauczyciela, jak i uczniów oraz poświęcanie sporo czasu z obydwu stron daje jednak rezultaty. Pierwszą widoczną sprawą dającą zadowolenie jest rozróżnianie przez ucznia form wypowiedzi. Nie zdarza się, żeby ktoś napisał np. list zamiast opowiadania. Ważnym osiągnięciem jest pisanie prac zgodnie z poleceniem.W dłuższych formach pojawiają się akapity, a powtórzeń jest coraz mniej. Uczniowie nauczyli się analizować zagadnienie i planować przed przystąpieniem do pracy. Natomiast ci z klasy VI dokładnie poznali wymagania, jakie stawia przed nimi sprawdzian. Bardzo ambicjonalnie podeszli do zadań dodatkowych. Samokontrole krótkich form wypowiedzi ułatwiły rozumienie ich istoty. Wypracowania zdecydowanie się polepszyły, oceny są zadowalające. Rozwiązywanie próbnych testów przez klasę VI wskazują zdecydowaną poprawę. Dostrzegamy więc pozytywne efekty podjętych działań.

2.2. Umiejętność druga

2.2.1. Opis umiejętności i zasięg działań (jacy uczniowie, które klasy itp.)
Czytanie ze zrozumieniem jest jedną z najważniejszych umiejętności, jakie uczeń zdobywa w toku nauki. Można ją nazwać nadrzędną wobec innych, gdyż jest podstawą do wszelkich podejmowanych działań. Dotyczy to zarówno wszystkich przedmiotów szkolnych, jak również zwykłych decyzji życiowych. Niestety, często błędy popełniane przez uczniów w zadaniach lub niewłaściwe czy niepełne ich wykonanie wynika właśnie z niezrozumienia polecenia. Uczeń czyta treść zadania, ale nie skupia się na sensie. Stara się przeczytać podany tekst szybko, ale robi to nieuważnie. Często uczniowie podczas analizy przeprowadzanych sprawdzianów są zaskoczeni, że nie udzielili poprawnej odpowiedzi lub wykonali tylko część zadania. Problem tkwi nie w czytaniu, ale w niezrozumieniu poleceń do zadań. Jest to bardzo istotna sprawa dotycząca wszystkich przedmiotów. Postanowiliśmy więc skupić się w naszej pracy na doskonaleniu właśnie tej umiejętności. Ćwiczenia takie postanowiono prowadzić na wszystkich poziomach kształcenia, poczynając od klas najmłodszych. W starszych klasach, a zwłaszcza w klasie VI, kiedy uczeń pozostaje sam na sam z kartką papieru podczas sprawdzianu, umiejętność czytania ze zrozumieniem jest konieczna, by wykonać dobrze jakiekolwiek zadanie.

2.2.2. Metody doskonalenia
Na zajęciach uczeń cicho czyta polecenia, dokonuje analizy każdego wyrazu w poleceniu i z pomocą nauczyciela precyzuje i uściśla znaczenie (stosując słownictwo typu operacyjnego). Na podstawie polecenia lub czytanego tekstu wyszukuje potrzebne informacje. Dokładna analiza ułatwia uczniom stopniowe rozwiązywanie zadań i likwiduje bezmyślne czytanie. W ten sposób uczą się też odczytywać dane z wykresu, mapy, diagramu, rozwiązują zadania zamknięte i otwarte. Na języku polskim praca odbywa się głównie w oparciu o teksty literackie. Uczniowie czytają je i w grupach lub indywidualnie odpowiadają na pytania dotyczące treści, układają je, wyszukują informacje, fragmenty, cytaty. Takie działania podlegają kontroli koleżeńskiej lub samoocenie. Zdarzają się kartkówki z tekstów czytanych w domu. To skłania uczniów do wielokrotnego czytania, uczy koncentracji uwagi na treści. Szczególny nacisk położony został na doskonalenie tej umiejętności u uczniów klasy VI. Wykonywali oni zadania dodatkowe podczas zajęć pozalekcyjnych. Rozwiązywali testy związane z rozumieniem czytanego tekstu oraz wybrane zadania z przykładowych sprawdzianów dla klasy VI. Odczytywali różne pod względem źródeł, treści i formy teksty i wykonywali działania z nimi związane. Następnie samodzielnie lub w formie kontroli koleżeńskiej sprawdzali poprawność odpowiedzi przyznając punkty wg załączonych kryteriów. Na matematyce uczniowie wykonywali długoterminowe zadania domowe ułożone jako test wyboru i przygotowane pod kątem sprawdzianu. Rozwiązania na kartach pracy były sprawdzane przez nauczyciela i prezentowane przez uczniów na dodatkowych zajęciach. Uczniowie klasy VI pracowali ponadto ze zbiorem testów pt. "Przepustka do gimnazjum" i rozwiązywali testy zamieszczone na stronie internetowej "Gazety Wyborczej",potem analizowali błędy i wyciągali wnioski.Praca taka musi być prowadzona już od najmłodszych klas. W klasie III dzieci korzystają z podręczników wydawnictwa Progres pt. "Czytanie ze zrozumieniem". Czytają teksty, odgadują zagadki z nimi związane, odpowiadają na pytania. Zarówno uczniowie słabsi, jak i zdolni na zajęciach dodatkowych doskonalą umiejętność czytania i podczas pracy z tekstem uczą się koncentrować na treści i wydobywać z niego istotne informacje. W klasach II-III dzieci ćwiczyły czytanie i przygotowywały się do konkursu czytania ze zrozumieniem. W kwietniu w tych klasach odbył się konkurs, który polegał na odczytaniu wesołego tekstu i odszukiwaniu informacji na zadane pytania.

2.2.3 W jaki sposób sprawdziliśmy, czy nasze działania są skuteczne?
We wszystkich klasach szkoły podstawowej doskonali się umiejętność czytania ze zrozumieniem. Skuteczność prowadzonych działań sprawdzana jest niemal automatycznie. Rozumienie poleceń, reguł, twierdzeń jest konieczne do wykonania wszelkiego zadania. Zredagowanie pytań do przeczytanego tekstu czy wyszukanie właściwych informacji jest możliwe tylko po zrozumieniu treści utworu. Samokontrola lub kontrola koleżeńska według wyznaczonych kryteriów doskonale pozwala sprawdzić stopień zrozumienia tekstu przez ucznia, a jednocześnie opanowanie tej umiejętności. W przypadku rozwiązywania zadań z treścią uczeń wypisuje przy użyciu znaków, symboli matematycznych wielkości dane i poszukiwane. Poprawny zapis tych wielkości świadczy o dobrym zrozumieniu treści. Poprawne i kompletne wykonanie zadania świadczy o tym, że uczeń zrozumiał polecenie. Wzmożona koncentracja pracy związana z doskonaleniem omawianej umiejętności przez wszystkich nauczycieli na każdym przedmiocie daje widoczne rezultaty. Ważnym osiągnięciem jest rozważanie przez ucznia polecenia, próba uwzględniania wszystkich jego aspektów. Uczniowie chętnie wykonują samokontrole lub kontrole koleżeńskie. Takie działanie ma dodatkową wartość - aby sprawdzić poprawność odpowiedzi kolegi, uczeń sam musi zrozumieć treść lub wrócić do tekstu. Pozytywne zmiany widoczne są m.in. w testach rozwiązywanych przez uczniów. Prowadzenie ćwiczeń w czytaniu ze zrozumieniem w młodszych klasach także przynosi rezultaty. Dzieci wyrabiają w sobie nawyk uważnego i dokładnego czytania. Konkurs przeprowadzony w klasach II-III pokazał, że nawet uczniowie słabsi lepiej poradzili sobie z odnajdywaniem informacji w tekście. W czerwcu w tych klasach odbywa się badanie umiejętności, to też będzie pewnym miernikiem naszych działań. Na razie pocieszający jest fakt, że uczniowie coraz lepiej radzą sobie z pracą z tekstem. Warto pochwalić się też, że jedna z uczennic kl. III brała udział w powiatowym konkursie klas III - "Czytam, rozumiem, wiem" i zakwalifikowała się do etapu międzypowiatowego.

3. Jak to widzą uczniowie?
Przygotowanie do sprawdzianu dotyczy nie tylko uczniów klasy VI. Każdy uczeń wcześniej czy później stanie przed takim zadaniem. Staramy się, aby nasi uczniowie byli do tego jak najlepiej przygotowani. Nie możemy jednak pominąć ich głosu w tej sprawie. Oni sami wiedzą najlepiej, jakie zagadnienia sprawiają im trudność i czują, co i jak muszą jeszcze poćwiczyć. W związku z tym uczniom klas V i VI postawiono pytania: "Co w naszej szkole pomaga mi dobrze przygotować się do sprawdzianu? Co jeszcze można by poprawić?" Uczniowie w młodszej klasie twierdzą, że najlepiej przygotowują ich ćwiczenia utrwalające materiał i powtórki przed sprawdzianami. Domagają się natomiast dodatkowych zajęć związanych z rozwiązywaniem testów. Klasa VI już inaczej patrzy na problem. Uważają za dobry pomysł zajęcia dodatkowe, rozwiązywanie testów, a także prace domowe. Większość uważa, że wszystko jest dobrze prowadzone i nic nie trzeba zmieniać. Pojawiły się jednak prośby o większą ilość próbnych testów. Wszyscy chwalą nauczycieli, uznając ich rolę w tym procesie za bardzo istotną. Robert, kl. VI: "Przygotować się dobrze do egzaminu pomagają mi w szkole nauczyciele w ten sposób, że tłumaczą różne zadania. Zadają też prace domowe, dzięki którym mogę poćwiczyć sobie zadania w domu. Myślę, że nie trzeba nic poprawiać". Magda, kl. VI: "Pomaga mi częste pisanie różnych wypracowań. Pomagają mi zajęcia pozalekcyjne i pisanie próbnych testów. Mogłoby być jeszcze więcej lekcji związanych z testami." Adam, kl. V: " Dobrze przygotowuje mnie j. polski, matematyka, historia, przyroda. Potrzebne by były dodatkowe lekcje, na których uczylibyśmy się na testy dla szóstej klasy".

4. W jakiej fazie realizacji zadania jesteśmy, co planujemy?
Uczniowie klasy VI w kwietniu napisali sprawdzian wiadomości i umiejętności. Wykonaliśmy sporo działań, żeby dobrze przygotować ich do niego. Na zajęciach pozalekcyjnych uczniowie wykonywali liczne zadania dodatkowe, rozwiązywali próbne testy. Na tym etapie w klasie VI możemy poprzestać. Jednak nasza działalność trwa nadal. Przed nami kolejne sprawdziany, inni uczniowie. Będziemy wciąż doskonalić umiejętności objęte sprawdzianem i niezbędne w toku nauki szkolnej. Już w czerwcu uczniowie klas III, IV i V napiszą testy zwane badaniem umiejętności. Na podstawie uzyskanych wyników ustalimy, które umiejętności uczniowie mają opanowane, a nad którymi znów trzeba popracować dokładniej. Komu potrzebne będą dodatkowe zajęcia i co mają obejmować swoją tematyką. Będziemy ćwiczyć wszystkie umiejętności we wszystkich klasach. Może się okazać, że szczególnej uwagi będą wymagały zupełnie inne niż omówione w tym sprawozdaniu. Najważniejsze, że nasze działania przynoszą efekty, dlatego będą kontynuowane.

5. W jakim stopniu udało nam się zaangażować uczniów i rodziców w realizację zadania?
W naszym zadaniu uczniowie byli głównym obiektem działań pedagogicznych. Szczególnie zaangażowani zostali tu uczniowie klasy VI. Żeby spełnić ich oczekiwania, już w pierwszym półroczu na godzinie wychowawczej pracowali nad rozwiązaniem problemu związanego z testami. Próbowali w grupach odpowiedzieć na pytania: jak jest, jak być powinno, co trzeba zmienić? Wtedy ustalono pierwsze "potrzeby" klasy. Poznać indywidualne i szczegółowe problemy uczniów pozwoliły inne zajęcia, na których uczniowie wypowiadali się (pisemnie i anonimowo) na tematy: co mi sprawia trudność, jak to ćwiczę, jak doskonalę? Wyniki takie ułatwiły zaplanowanie pracy z tymi uczniami. Ustalono także dodatkowe zajęcia, na których wykonywali ćwiczenia i rozwiązywali przykładowe sprawdziany. Chętnie też wykonywali zadania dodatkowe, np. te które podlegały ocenie punktowej. Także rodzice doskonale się orientowali w przygotowaniach do sprawdzianu i bieżących przedsięwzięciach. Na jednym z zebrań z wychowawcą rodzice odpowiedzieli na pytania: "Co, wg Państwa, pomaga dziecku dobrze przygotować się do sprawdzianu, co można by jeszcze poprawić?". W ten sposób aktywnie włączyli się w planowanie i realizację naszego zadania. Na innym zebraniu wychowawczyni zapoznała rodziców z referatem pt. "Jak ważne jest czytanie ze zrozumieniem". W końcu - w przeddzień testów - przedstawiła raport o stanie przygotowań uczniów klasy VI do sprawdzianu. Poza tym rodzice zostali zapoznali z regulaminem sprawdzianu i znali zakres badanych umiejętności.

6. Czego się nauczyliśmy?
Realizacja zadania skłoniła zarówno nauczycieli, jak i uczniów do bardzo intensywnej działalności. Wymagało to z obu stron ogromnego nakładu pracy i czasu. Nauczyciele często spotykali się w celu przedyskutowania niektórych problemów, wysunięcia propozycji. Uzgadniali między sobą kolejne działania. Można to określić jednym słowem - współpraca. Niemożliwe byłoby podjęcie i zrealizowanie zadania bez współdziałania nie tylko ustalonego do zadania zespołu, ale wszystkich nauczycieli. Tym bardziej, że wybrane przez nas zadanie nie jest, bo i być nie może, jednorocznym zrywem, które poderwało nas do działania tu i teraz. Doskonalenie umiejętności ucznia wymaga ćwiczeń na każdym przedmiocie i w każdej klasie. Dlatego wspólnie analizujemy wyniki wszelkich testów sprawdzających i ustalamy plan naprawczy. Dzięki przystąpieniu do akcji poznaliśmy też naszych uczniów. Za każdym razem próbujemy wspólnie z nimi ustalić tok naszych działań. Dlatego przeprowadzamy ankiety i dyskusje, aby poznać ich problemy i potrzeby. To doskonale ułatwia pracę, a jednocześnie możemy spełnić oczekiwania naszych podopiecznych. Oczywiście, nie zawsze jest to sielanka, bo często okazuje się, że uczniom łatwo jest mówić, co by chcieli robić, a potem brakuje im chęci, by w tym uczestniczyć. Dowiedzieliśmy się jednak, że większość uczniów ma poczucie obowiązku i odpowiedzialności. Utwierdziliśmy się w przekonaniu, że ważne dla ucznia są ćwiczenia praktyczne i odpowiednia motywacja. Warto też dokładnie analizować zadania razem z uczniami, utrwalać materiał, a gdy trzeba, to nawet wrócić do omówionego tematu. W przyszłości chcemy też kontynuować prowadzenie zajęć dodatkowych dla uczniów klasy VI oraz próbne sprawdziany. Warto też współpracować z rodzicami.